نرم‌افزار بیزاجی (Bizagi) چیست؟ معرفی، کاربردها و آموزش

نرم‌افزار Bizagi یکی از ابزارهای شناخته‌شده در حوزه مدیریت فرایندهای کسب‌وکار (BPM) است که برای مدل‌سازی، مستندسازی، تحلیل و در سناریوهای مناسب، اتوماسیون فرایندهای سازمانی استفاده می‌شود. بیزاجی به سازمان‌ها کمک می‌کند فرایندهای کاری خود را شفاف‌تر طراحی کنند، مسئولیت‌ها و مسیرهای تصمیم‌گیری را مشخص سازند و زمینه بهبود عملکرد را فراهم کنند.

اگر به دنبال آشنایی با نرم‌افزار بیزاجی، یادگیری مدل‌سازی فرایند با Bizagi Modeler یا بررسی راهکارهای اجرای فرایندهای سازمانی هستید، در این صفحه با مفاهیم اصلی، محصولات، کاربردها و مسیر یادگیری Bizagi آشنا می‌شوید.

معرفی نرم‌افزار بیزاجی و مدل‌سازی فرایندهای کسب‌وکار با BPMN

نرم‌افزار بیزاجی و مدیریت فرایندهای کسب‌وکار

نرم‌افزار Bizagi چه کاری انجام می‌دهد؟

بیزاجی در حوزه مدیریت فرایند به سازمان‌ها کمک می‌کند جریان کارها را از مرحله طراحی و مستندسازی تا اجرای راهکارهای اتوماسیون بررسی کنند. قابلیت‌های در دسترس به محصول، نوع اشتراک و معماری انتخاب‌شده بستگی دارد؛ بنابراین باید میان ابزار مدل‌سازی فرایند و بستر اجرای فرایند تمایز قائل شد.

مهم‌ترین کاربردهای Bizagi عبارت‌اند از:

  • ترسیم فرایندهای کسب‌وکار با استفاده از استاندارد BPMN
  • مستندسازی فعالیت‌ها، نقش‌ها، ورودی‌ها و خروجی‌های فرایند
  • بررسی مسیرهای تصمیم‌گیری و شناسایی گلوگاه‌ها
  • شبیه‌سازی فرایند و تحلیل سناریوهای احتمالی در قابلیت‌های پشتیبانی‌شده
  • همکاری و اشتراک‌گذاری مدل‌های فرایندی
  • طراحی و اجرای راهکارهای اتوماسیون فرایند با محصولات مرتبط بیزاجی
  • کمک به استانداردسازی روش انجام کار در واحدهای سازمانی

برای مثال، یک شرکت می‌تواند فرایند درخواست خرید را از زمان ثبت درخواست تا بررسی بودجه، تأیید مدیر و اقدام واحد تدارکات مدل‌سازی کند. این مدل به شناسایی مراحل غیرضروری، نقاط انتظار و مسئولیت‌های نامشخص کمک می‌کند. اگر سازمان به اجرای الکترونیکی گردش کار نیاز داشته باشد، می‌تواند در مرحله بعد راهکار اتوماسیون مناسب را بررسی کند.

محصولات اصلی بیزاجی چه تفاوتی دارند؟

برای انتخاب درست، ابتدا باید بدانیم منظور از «نرم‌افزار بیزاجی» کدام محصول یا قابلیت است. Bizagi Modeler و محصولات اتوماسیون بیزاجی نقش یکسانی ندارند.

۱. Bizagi Modeler؛ ابزار مدل‌سازی فرایند

Bizagi Modeler برای ترسیم، مستندسازی و بررسی فرایندهای کسب‌وکار با استاندارد BPMN استفاده می‌شود. کاربران می‌توانند فعالیت‌ها، رویدادها، مسیرهای تصمیم‌گیری و ارتباط میان نقش‌ها را در یک مدل نمایش دهند.

از کاربردهای این ابزار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تهیه نمودار فرایندهای سازمانی
  • مستندسازی مراحل و مسئولیت‌ها
  • انتشار مستندات فرایند در قالب‌هایی مانند PDF و Word
  • بررسی و شبیه‌سازی سناریوهای فرایندی در قابلیت‌های موجود
  • آماده‌سازی مدل برای تحلیل و بهبود فرایند

Bizagi Modeler برای تحلیلگران کسب‌وکار، کارشناسان BPM، مشاوران فرایند، دانشجویان و افرادی که قصد یادگیری BPMN دارند، نقطه شروع مناسبی است.

۲. Bizagi Studio و راهکارهای اتوماسیون فرایند

مدل‌سازی و مستندسازی لزوماً به معنای اجرای خودکار فرایند نیست. برای پیاده‌سازی گردش کارهای اجرایی، طراحی فرم‌ها، تعریف قواعد کسب‌وکار و اجرای فعالیت‌ها، باید محصولات و خدمات اتوماسیون مرتبط بیزاجی بررسی شوند.

Bizagi Studio در معماری‌های مربوط به خود برای ساخت راهکارهای فرایندی استفاده شده است؛ اما وضعیت عرضه، نسخه‌ها، قابلیت‌های ابری و گزینه‌های استقرار ممکن است متفاوت باشد. به همین دلیل، انتخاب محصول باید براساس مستندات رسمی همان نسخه و نیازهای سازمان انجام شود.

در یک پروژه سازمانی، ممکن است ابتدا فرایند با Modeler طراحی و مستند شود و سپس برای اجرای آن، راهکار اتوماسیون مناسب انتخاب شود. این دو مرحله به یکدیگر مرتبط‌اند، اما جایگزین هم نیستند.

تفاوت Bizagi Modeler با نرم‌افزار اجرای فرایند چیست؟

موضوع Bizagi Modeler راهکار اتوماسیون فرایند
هدف اصلی مدل‌سازی و مستندسازی اجرای گردش کار و پشتیبانی از عملیات
نمایش فرایند با BPMN بله بسته به محصول و معماری
مستندسازی فرایند قابلیت اصلی بسته به راهکار
فرم‌های اجرایی و گردش کار هدف اصلی ابزار نیست از قابلیت‌های مورد انتظار
کاربرد رایج تحلیل و طراحی فرایند عملیاتی‌کردن فرایندهای منتخب
انتخاب مناسب برای یادگیری BPMN و مستندسازی سازمانی که به اجرای سامانه‌ای نیاز دارد

انتخاب محصول نباید فقط براساس نام یا شهرت نرم‌افزار باشد. نیازمندی‌های کسب‌وکار، حجم کاربران، امنیت، یکپارچه‌سازی، هزینه، مدل استقرار و پشتیبانی نیز باید بررسی شوند.

بیزاجی چه کاربردهایی در سازمان‌ها دارد؟

Bizagi می‌تواند در حوزه‌های مختلفی برای مدل‌سازی یا پشتیبانی از تحول فرایندها مورد استفاده قرار گیرد. نمونه‌های زیر کاربردهای عمومی مدیریت فرایند هستند و به معنای آماده‌بودن یک راهکار خاص برای تمام سازمان‌ها نیستند.

منابع انسانی

فرایندهایی مانند درخواست مرخصی، جذب و استخدام، ارزیابی عملکرد و تغییر اطلاعات کارکنان را می‌توان مدل‌سازی کرد. در صورت انتخاب راهکار اجرایی مناسب، بخشی از گردش کارها نیز می‌تواند به شکل سامانه‌ای مدیریت شود.

مالی و حسابداری

فرایندهایی مانند درخواست پرداخت، بررسی اسناد، تأیید هزینه‌ها و کنترل‌های مالی از جمله مواردی هستند که می‌توان برای آن‌ها مدل فرایندی تعریف کرد. قواعد دسترسی و تأیید باید با سیاست‌های مالی سازمان هماهنگ باشند.

خرید و تدارکات

درخواست خرید، بررسی بودجه، دریافت تأییدها و پیگیری سفارش می‌توانند به‌صورت یک فرایند مشخص طراحی شوند. هدف، افزایش شفافیت و کاهش تأخیر و دوباره‌کاری است.

خدمات مشتریان

فرایند رسیدگی به شکایت، درخواست پشتیبانی، پیگیری پرونده و ارجاع به واحد تخصصی را می‌توان مستند کرد و در صورت نیاز به اتوماسیون، برای اجرای سامانه‌ای آن برنامه‌ریزی کرد.

فناوری اطلاعات

فرایندهایی مانند درخواست دسترسی، مدیریت تغییرات، ثبت و رسیدگی به رخدادها و درخواست خدمات فناوری اطلاعات می‌توانند موضوع مدل‌سازی و بهبود قرار گیرند.

مزایای استفاده از بیزاجی چیست؟

میزان منفعت حاصل از Bizagi به نوع محصول، کیفیت طراحی فرایند و شیوه استفاده سازمان بستگی دارد. با این حال، استفاده صحیح از ابزارهای مدیریت فرایند می‌تواند مزایای زیر را به همراه داشته باشد:

  • شفافیت بیشتر: مراحل، مسئولیت‌ها و نقاط تصمیم‌گیری مشخص‌تر می‌شوند.
  • مستندسازی استاندارد: فرایندها به شکلی قابل‌فهم‌تر و قابل‌اشتراک ثبت می‌شوند.
  • ارتباط بهتر میان کسب‌وکار و فناوری اطلاعات: مدل فرایند به ایجاد درک مشترک کمک می‌کند.
  • شناسایی فرصت‌های بهبود: گلوگاه‌ها، دوباره‌کاری‌ها و مسیرهای غیرضروری آسان‌تر بررسی می‌شوند.
  • آمادگی برای اتوماسیون: مدل مستند و تأییدشده می‌تواند مبنای تحلیل راهکار اجرایی قرار گیرد.
  • مدیریت دانش سازمانی: وابستگی به دانش شفاهی افراد کاهش می‌یابد، به شرط آنکه مستندات به‌روز نگه داشته شوند.

توجه داشته باشید که صرف نصب یک نرم‌افزار، به‌تنهایی تضمین‌کننده کاهش هزینه یا افزایش بهره‌وری نیست. بهبود واقعی به شناخت مسئله، طراحی درست، مشارکت کاربران و اندازه‌گیری نتایج نیاز دارد.

آموزش بیزاجی را از کجا شروع کنیم؟

اگر تازه با Bizagi آشنا شده‌اید، بهتر است یادگیری را از مدل‌سازی فرایند آغاز کنید و پس از تسلط بر مفاهیم پایه، به سراغ موضوعات پیشرفته‌تر بروید.

مسیر پیشنهادی یادگیری به این ترتیب است:

۱. آشنایی با مفهوم BPM و چرخه عمر مدیریت فرایند

۲. یادگیری مفاهیم پایه BPMN شامل رویدادها، فعالیت‌ها، دروازه‌ها و جریان‌ها

۳. نصب و آشنایی با محیط Bizagi Modeler

۴. ترسیم اولین فرایند، مانند درخواست خرید یا مرخصی

۵. تعریف نقش‌ها، مستندسازی فعالیت‌ها و بررسی مسیرهای جایگزین

۶. آشنایی با انتشار مستندات و قابلیت‌های تحلیل و شبیه‌سازی

۷. بررسی تفاوت مدل‌سازی با اتوماسیون و شناخت نیازهای یک پروژه اجرایی

۸. در صورت نیاز شغلی یا سازمانی، آشنایی با محصولات و قابلیت‌های اتوماسیون بیزاجی

برای مشاهده مسیر یادگیری و سرفصل‌های آموزشی، به صفحه آموزش بیزاجی مراجعه کنید.

دانلود بیزاجی؛ از کجا شروع کنیم؟

اگر هدف شما یادگیری مدل‌سازی فرایند است، Bizagi Modeler نقطه شروع مناسبی محسوب می‌شود. برای دریافت نرم‌افزار، بهتر است از منبع رسمی استفاده کنید تا نسخه معتبر و راهنمای نصب را دریافت کنید.

برای مشاهده راهنمای رسمی می‌توانید به صفحه Bizagi Modeler در وب‌سایت بیزاجی مراجعه کنید.

دانلود، ثبت‌نام و امکانات قابل‌استفاده ممکن است به محصول، نوع حساب و شرایط ارائه‌شده از سوی شرکت وابسته باشد. پیش از نصب یا انتخاب اشتراک، شرایط جاری محصول را در وب‌سایت رسمی بررسی کنید.

آیا بیزاجی برای سازمان شما مناسب است؟

پاسخ به این پرسش به مسئله‌ای بستگی دارد که قصد حل آن را دارید.

اگر هدف شما صرفاً ترسیم و مستندسازی فرایندهاست، ابتدا قابلیت‌های Bizagi Modeler را بررسی کنید. اگر می‌خواهید گردش کارهای سازمانی را اجرا کنید، فرم‌ها و قواعد کسب‌وکار را مدیریت کنید یا فرایندها را با سامانه‌های دیگر یکپارچه سازید، باید راهکارهای اتوماسیون و شرایط فنی آن‌ها را نیز ارزیابی کنید.

پیش از انتخاب، این موارد را مشخص کنید:

  • چه فرایندهایی باید مدل‌سازی یا خودکار شوند؟
  • چند کاربر درگیر هستند؟
  • چه سامانه‌هایی باید یکپارچه شوند؟
  • چه الزامات امنیتی و زیرساختی وجود دارد؟
  • هزینه تهیه، استقرار، نگهداری و پشتیبانی چقدر است؟
  • آیا تیم داخلی توان تحلیل و نگهداری راهکار را دارد؟
  • چه شاخص‌هایی برای سنجش موفقیت پروژه در نظر گرفته می‌شوند؟

اگر به ارزیابی فنی و فرایندی نیاز دارید، می‌توانید از صفحه خدمات مشاوره و پیاده‌سازی Bizagi بازدید کنید.

خدمات بیزاجی در BPM Learning

انتخاب ابزار تنها بخشی از مسیر مدیریت فرایند است. برای دستیابی به نتیجه پایدار، سازمان باید فرایندها را تحلیل کند، نیازمندی‌ها را مشخص سازد و راهکار متناسبی برای طراحی، اجرا و نگهداری انتخاب کند.

در BPM Learning می‌توانید مسیرهای مرتبط با بیزاجی را از طریق صفحات زیر دنبال کنید:

پیش از انتشار، آدرس هر صفحه را با URL واقعی آن در وردپرس تطبیق دهید.

پرسش‌های متداول درباره نرم‌افزار بیزاجی

نرم‌افزار بیزاجی چیست؟

Bizagi مجموعه‌ای از ابزارها و راهکارهای مرتبط با مدل‌سازی، مستندسازی و اتوماسیون فرایندهای کسب‌وکار است. محصول مناسب به این بستگی دارد که هدف شما ترسیم فرایند باشد یا اجرای سامانه‌ای آن.

آیا Bizagi Modeler رایگان است؟

بیزاجی نسخه رایگان Bizagi Modeler را ارائه می‌کند. امکانات همکاری و برخی قابلیت‌های پیشرفته ممکن است به طرح اشتراک وابسته باشند؛ بنابراین شرایط جاری را در وب‌سایت رسمی بررسی کنید.

تفاوت Bizagi Modeler و Bizagi Studio چیست؟

Modeler عمدتاً برای مدل‌سازی و مستندسازی فرایند استفاده می‌شود؛ درحالی‌که Bizagi Studio در راهکارهای مرتبط با ساخت و پیکربندی فرایندهای اجرایی کاربرد دارد. قابلیت‌ها و شرایط استفاده به نسخه و معماری محصول وابسته‌اند.

آیا برای یادگیری بیزاجی باید BPMN بلد باشیم؟

برای استفاده مؤثر از Bizagi Modeler، آشنایی با مفاهیم پایه BPMN بسیار مفید است. بهتر است ابتدا رویدادها، فعالیت‌ها، دروازه‌ها و جریان‌های فرایند را یاد بگیرید و سپس آن‌ها را در محیط نرم‌افزار به کار ببرید.

آیا بیزاجی برای اتوماسیون همه فرایندهای سازمان مناسب است؟

هیچ ابزاری را نمی‌توان بدون بررسی نیازها برای تمام فرایندها مناسب دانست. پیچیدگی فرایند، یکپارچه‌سازی، الزامات امنیتی، هزینه و مدل استقرار باید پیش از تصمیم‌گیری بررسی شوند.

از کجا آموزش فارسی بیزاجی را شروع کنم؟

ابتدا مبانی BPM و BPMN را یاد بگیرید، سپس با Bizagi Modeler اولین فرایند خود را ترسیم و مستند کنید. پس از آن می‌توانید بر اساس نیاز خود به سمت شبیه‌سازی، موضوعات پیشرفته یا اتوماسیون فرایند بروید.

جمع‌بندی

نرم‌افزار بیزاجی می‌تواند در مسیر مدل‌سازی، مستندسازی و بهبود فرایندهای کسب‌وکار نقش مهمی داشته باشد. بااین‌حال، انتخاب درست محصول و دستیابی به نتیجه مطلوب نیازمند شناخت دقیق مسئله، طراحی فرایند و بررسی قابلیت‌های موردنیاز است.

اگر در ابتدای مسیر هستید، یادگیری Bizagi Modeler و مفاهیم BPMN را شروع کنید. اگر به دنبال اجرای فرایندهای سازمانی هستید، علاوه بر مدل‌سازی باید نیازهای اتوماسیون، یکپارچه‌سازی و پشتیبانی را نیز بررسی کنید.

برای ادامه مسیر، از صفحه آموزش بیزاجی شروع کنید یا اگر به راهکار سازمانی نیاز دارید، صفحه خدمات مشاوره و پیاده‌سازی را ببینید.